18+
Нұр-Сұлтан
Қазір
14
Ертең
18
USD
378.65
-0.18
EUR
430.07
-0.92
RUB
6
-0.04

«Қырынуға, ішімдік ішуге мәжбүрлейді» — Түрікменстанда исламизацияға қарсы күрес жүріп жатыр

Түрікменстанда сақал өсіруге тыйым салуда: полиция жасы 40-тан аспаған ер адамдарды сақалдарын қыруға мәжбүрлейді. Билік радикалды ислам топтарымен осылай күреспекші.

Түрікменстанда сақалды 40 жастан асқан ер адамдарға ғана өсіруге болады — бұл ресми емес ереже, дегенмен оны бұзғаны үшін айыппұл салынуы мүмкін. «Түрікменстан хабары» мәліметі бойынша, қазір республикада сақалдыларды жаппай ұстау операциясы жүріп жатыр — полицейлер оларды ұстап, сақалдарын қыруды талап етеді.

«Полицейлер көшеден қырынбаған жастарды тоқтатып, бөлімшелеріне әкеліп, сақалдарын қыруды талап етеді. Пара сұрайтын жағдайлар да жиі кездеседі. Полицейлер ер адамдарға 100 манат төлесе ғана оларды босататынын мәлімдейді, әйтпегенде олар айыппұл салу себебін бәрібір табады.

Әзірге расталмаған мәліметтер бойынша, кейбір жағдайларда ұсталғандар бөлімшелерде соққыға жығылған», — деп жазады «Түрікменстан хабары».

Уақыты мен ұстау орнын атамай, нақты жағдайларды да мысалға келтіреді. Полицияның жол қадағалау қызметінің инспекторы автокөлікті тоқтатып, жүргізуші куәлігін көрсетуді талап етеді. Ер адамның әлі 40-қа толмағанына көз жеткізгеннен кейін инспектор одан неге сақал өсіріп жүргенін сұрайды және бұл рұқсат етілмегенін айтады.

«Жүргізуші мұндай заңды бірінші рет естіп тұрғанын және мұндай тыйым туралы оқымағанын айтады. Заңдарды білмеу жауапкершіліктен босатпайды деп инспектор оны өзімен бірге полиция бөлімшесіне ертіп әкеледі. Онда ұсталған адамға сақалды 40 жасқа толған соң ғана өсіруге болатынын тағы да баяндап, және дәл қазір жақын маңдағы шаштаразға барып қырып тастауды талап етеді», — деп жазады журналист.

Қырын да іш!

Осыған ұқсас оқиғаны «Түрікменстанның балама жаңалықтары» (АНТ) да баяндайды. 24 қаңтарда Ашхабадта көшеде кетіп бара жатқан ер адам ұстап алып, бөлімшеге алып келеді де қолына ұстара ұстатады.

«Лебап велаятында «мұсылман» стиліндегі (мұрты толық қырып тасталған) сақалы бар ер адамды полиция қызметкерлері бірнеше күн бойы ұстап, алкогольдік ішімдіктер ішуге мәжбүрлеген.

«Ашхабадтық тағы бір адам бірнеше жігітті «Житниковқа» алып кеткендігін айтады — бұл көшеде ІІМ мен ҰҚМ ғимараттар кешені бар.

«Әріптесім сол жерде екі тәулік болған, — деп хабарлады ақпарат көзі. — Жұмысқа келгенде бастық одан қалай шықтың деп сұрады. Ол таныстарым көмектесті деп жауап берді. Оның айтуынша «Житников сақалдыларға толы», — деп жазады АНТ.

Мекемелерде де сақалдылармен жұмыс жүргізілуде: мемлекеттік мекемелер мен ұйымдардың қызметкерлеріне осы үшін жұмыстан шығу қаупі төніп тұр. Бұл жағдайлардың басты себебі —

билік сақалдыларды ислам ағымдарының өкіліне қатысы бар деп көреді

Дегенмен, бұл халық арасында ғана таралған нұсқа – ресми түсініктемелер, әрине, жоқ.

Молданың жанында Құран оқуға мәжбүрледі

Азатлық әуежайда ұсталған Түркиядан ұшып келген жолаушы туралы жазады, — оның шабаданынан діни әдебиет табылған.

«Жолаушы көші-қон бақылауынан өткен соң, униформа киген полиция қызметкері мен азаматтық киімдегі екі ер адам оны жауап алуға алып кеткен. Құқық қорғау органдары қызметкерлерін негізінен әйел туыстарына сыйлық ретінде әкелген Құран қызықтырды», — деп атап өтті агенттік.

Ұсталған азаматқа сілтеме жасай отырып, азаматтық киімдегі адамдар әйелді діни-саяси насихат жүргізуге келдің деп айыптап, оған моральдық тұрғыда қысым жасаған. Сондай-ақ,

қызметкерлер әйелдің шаш түсі мен киіміне киліккен, олар одан шашың неге боялмаған, неге қара түсті киінесің деп сұрақтың астына алған

Нәтижесінде әйелді молданың қатысуымен Құран оқуға мәжбүрлеген. Ол оның айтылуын тексеріп, әйелдің араб тілін білетінін растаған. Бірақ оқиға мұнымен аяқталған жоқ. Лебап облысына келгеннен кейін әйелді жергілікті құқық қорғау органдары тағы да тексереді. Біраз уақыттан кейін, Түркияға қайта оралуға әрекет еткенде, Ашхабад әуежайына әйелге елден шығуға тыйым салынғаны туралы хабарлайды.

Авиабилеттер арқылы мәжбүрлі түрде жыныстық қатынасқа түсудің алдын алу

Түрікменстанда тек діни тұрғыдан ғана емес, сондай-ақ тұрғындарды адамгершілік жағынан тәрбиелеу бойынша да белсенді жұмыстар жүргізілуде. Түркімен жоғары оқу орындарының оқушылары қысқы каникул кезінде ұшақтар мен поездарды, сондай-ақ мемлекеттік автопарктердің автобустарын пайдалануға міндеттеді. Бұл жеке такси жүргізушілері тарапынан студент қыздарға тиісу сияқты әдепсіз жағдайлардың алдын алу үшін қажет.

«22 қаңтарда жоғары оқу орындарының басшылығы студенттерге 25 қаңтардан бастап үйге демалысқа бара алатынын жариялады. Студенттерге мемлекеттік кәсіпорындардың ұшақтарын, поездарын немесе автобустарын пайдалануы керектігі ескертілді. Қайтып келгеннен кейін олар өз билеттерінің көшірмелерін деканатқа тапсырулары тиіс деп айтылған. Студенттерге жеке такси мен автобустарды пайдалануға тыйым салынды», — деді Түрікмен мемлекеттік университеті студентінің ата-анасы.

Әдеттегідей, күтпеген бастаманы түсінбегендер көп болды, оның үстіне билет тапшылығы жағдайды ушықтырды. Бұл бағаны көтеру мен параның жаңа түріне себеп болды –

енді билетті тек таныстар арқылы және 50 пайыз үстінен төлеп сатып алуға болады

Жоғары оқу орындарының оқушыларына жеке автокөліктерді пайдалануға тыйым бұрыннан бар. Студенттердің айтуынша, талапқа бағынбағандарға қатысты әр түрлі шаралар қолданылады, соның ішінде бағалары төмендетіліп, сөгіс жарияланады, ал кейбір жағдайларда оқудан шығарылады.

Жануарлар кінәлі

Алдын алудың тиімді жолдарын ойлап табуға және нақты идеологиялық жұмыс жүргізуге құқық қорғау органдарының күші жетпейтін көрінеді. Полиция ит пен мысық аулап жүргенде күш қайдан пайда болсын?

Ашхабадтағы Азатлықтың тілшілерінің бірі хабарлағандай, қаңтардың соңғы аптасында түркімен астанасының орталығында полиция тұрғындармен еріп жүрген иттердің құжаттарын талап ете бастаған. Егер құжаты болмаса, иттерді алып кетеді.

Сонымен бірге Түрікменстанның астанасында таңертең көшеде жатқан өлі мысықтарды, сондай-ақ, жануарлардың өлексесін жинап жүрген тазалаушыларды байқауға болады. Сонымен қатар,

үй мысықтары да өлтірілген оқиғалар жиілеп кетті

Көптеген жағдайда жануарлар жүрген жерінде өлтіріледі. Қала бойынша жануарларды іздеп жүрген велосипедшілерді де байқауға болады.

Жануарларға шабуыл немен байланысты? Кейбір мәліметтер бойынша, бұл тұрғындардың шағымдарына билік тарапынан жауап болып табылады. Басқа нұсқа бойынша,

Президент кортежі жолында жануарлардың пайда болуын болдырмау үшін жасалып жатқан іс-әрекеттер

«Күн сайын жануарларды аулап, атып жүргенін көремін. Атап айтқанда, Тәуелсіздік саябағында таңертең бес немесе одан ерте полиция қызметкерлері мен күзетшілер жануарларды аулайды. Әдетте шараға 20-30 адам қатысады», — деп хабарлады Азаттықтың Ашхабадтағы тілшілерінің бірі.