Заман Баджва: Президент Жолдауы Қазақстанның стратегиялық даму бағытын айқындайды

Ел игілігіне бағытталған негізгі басымдықтар

1. «Халықтық құрылыс» бағдарламасы.

Бұл – ел тарихындағы ауқымды инфрақұрылымдық бастамалардың бірі. 2029 жылға дейін Ұлттық қордан 6,5 триллион теңге бағыттау көзделіп, оның 1,5 триллион теңгесі әлеуметтік маңызы бар алғашқы жобаларға бөлінбек. Бағдарлама аясында шамамен 70 денсаулық сақтау нысанын, 50-ге жуық спорт, мәдениет және білім беру нысанын салу, сондай-ақ халықтың газбен және сапалы ауызсумен қамтылуын кеңейту жоспарланған. Бұл бастамалар жүздеген мың жұмыс орнын ашуға мүмкіндік береді деп күтілуде.

2. Ана мен балаға қамқорлық.

Сегіз перинаталдық орталық пен жеті балалар ауруханасын салу жоспарланып отыр. Сонымен қатар, ерекше білім беру қажеттіліктері бар 237 мыңнан астам баланы инклюзивті біліммен қамтуға ерекше назар аударылған.

3. Еңбекақы мен халық табысын арттыру.

Алғашқы медициналық-санитариялық көмек саласындағы 77 мыңнан астам қызметкердің жалақысын 40 пайызға дейін арттыру көзделген. Сондай-ақ 1 қаңтардан бастап ең төменгі жалақыны 85 мың теңгеден 100 мың теңгеге дейін көтеру шамамен 1,8 миллион азаматтың табысына оң әсер етеді.

4. Әлеуметтік саясат пен салық жүйесіндегі әділдік.

Мемлекеттік қолдау шын мәнінде мұқтаж азаматтарға бағытталуы тиіс. Сонымен бірге Президент заңды жолмен жинақталған активтерге нұқсан келтірмей, ауқатты азаматтарға жоғарырақ салық мөлшерлемесін қолдану мәселесін талқылауды ұсынады. Сондай-ақ азаматтардың мемлекеттік қолдауға шамадан тыс тәуелді болмауының маңызын атап өтеді.

5. Кәсіпкерлікті қолдау.

2027 жылғы қаңтардан бастап тексерулерге үш жылдық мораторий енгізу мүмкіндігі қарастырылуда. Бұдан бөлек, экономикалық құқық бұзушылықтар бойынша қылмыстық істерді азайту, мемлекеттік сатып алуларда шағын және орта бизнеске белгілі бір үлес бөлу, сондай-ақ Салық кодексін жетілдіру ұсынылған.

6. Су ресурстары мен ауыл шаруашылығы.

Фермерлерге ұзақ мерзімді несие беру, отандық ауыл шаруашылығы техникасын дамыту, ұлттық су ресурстарының ақпараттық жүйесі арқылы суды ұтымды пайдалану, сондай-ақ өнімді сақтау және өткізу инфрақұрылымын жетілдіру көзделген. 

Халықаралық маңызы бар негізгі басымдықтар

1. Еуразиялық логистикалық хаб.

Бақты–Аягөз теміржол желісі мен Арал–Каспий автомобиль жолының дамуы Қазақстанның құрлықтағы көлік байланыстарын нығайтады. Президенттің мәлімдеуінше, Қытай мен Еуропа арасындағы жүк тасымалының шамамен 85 пайызы Қазақстан аумағы арқылы өтеді. Бұл құрлықтағы көлік дәліздерінің стратегиялық маңызын айқындайды.

2. Энергетикалық қауіпсіздік және атом энергетикасы.

Балқаш өңірінде жаңа атом энергетикасы нысандарын салуды қолдау және Мойынқұмның стратегиялық уран қорын ескере отырып, ұлттық ядролық сала мамандарын даярлау мәселелеріне ерекше мән берілген. 2029 жылға қарай электр энергиясының тұрақты профицитіне қол жеткізу жөніндегі жоспарлар ұзақ мерзімді стратегиялық ойлауды көрсетеді.

3. Стратегиялық және сирек металдар.

Стратегиялық маңызы бар металдарды басқарудың ұлттық жүйесін қалыптастыру, ұзақ мерзімді қаржыландыру тетіктерін енгізу және өнімді сатып алуға кепілдіктер қарастыру Қазақстанның жаһандық жеткізу тізбектеріндегі орнын нығайтуға мүмкіндік береді. Бұл бағытта дамыған мемлекеттермен ынтымақтастық орнатудың да маңызы зор.

4. Цифрлық экономика және жасанды интеллект.

Екі суперкомпьютердің іске қосылуы, үшіншісін жыл соңына дейін енгізу жоспарлары, Каспий теңізінің түбімен талшықты-оптикалық байланыс желісінің тартылуы және деректер орталықтарының дамуы еліміздің технологиялық әлеуетін арттырады. Президенттің NVIDIA компаниясымен ынтымақтастыққа дайын екенін білдіруі Қазақстанның жаһандық технологиялық әріптестікке ашықтығын көрсетеді.

5. Инвесторлардың құқықтарын қорғау.

Ағылшынның жалпы құқық жүйесінің қағидаттарына негізделетін, Алатауда құрылуы жоспарланған инвесторлар соты шетелдік инвесторлардың құқықтарын қорғауды күшейтуге және инвестициялық ахуалды жақсартуға бағытталған маңызды бастама ретінде бағаланады.

6. Азық-түлік қауіпсіздігі.

Суару жүйелеріне, заманауи технологияларға және ауыл шаруашылығы инфрақұрылымына инвестиция салу Қазақстанның Еуразиядағы жетекші азық-түлік жеткізушілерінің біріне айналуына мүмкіндік береді. Бұл жаһандық азық-түлік тапшылығы күшейген кезеңде айрықша стратегиялық мәнге ие.

7. Күрделі халықаралық жағдайға байыпты көзқарас.

Президент ірі державалар арасындағы сенім дағдарысына, Біріккен Ұлттар Ұйымының ықпалы әлсіреуіне және халықаралық құқық қағидаттарының сын-қатерлерге ұшырауына назар аударады. Мұндай жағдайда ұлттық бірлік, тәртіп және егемендікті нығайту негізгі басымдықтар ретінде қарастырылады.

Қорытынды

Жалпы, Мемлекет басшысының Жолдауы қоғамның барлық саласын қамтитын, Қазақстанның болашақ даму бағытын айқындайтын маңызды стратегиялық бағдар болып табылады. Онда экономикалық өсім, әлеуметтік әділдік, ұлттық даму және еліміздің Еуразия кеңістігіндегі әрі жаһандық аренадағы рөлін нығайту міндеттері өзара сабақтастықта қарастырылған.

Жолдауда белгіленген басымдықтар азаматтардың өмір сүру сапасын арттыруға, елдің экономикалық әлеуетін нығайтуға және халықаралық беделін көтеруге бағытталған. Президент Қасым-Жомарт Тоқаев Қазақстанның прогрессивті мемлекет ретінде дамуына қатысты көзқарасын білдіріп қана қоймай, әлемдегі күрделі үдерістерге де байыпты баға береді. Әсіресе, Біріккен Ұлттар Ұйымының халықаралық жүйесіндегі бедел мен сенімге қатысты мәселелерді көтеруі қазіргі жаһандық ахуалға жауапкершілікпен қараудың маңызын көрсетеді.

Заман Баджва, ағылшын тілінен бейресми аударма