Күйзеліспен күресу және оның алдын алу

Күйзелістік жағдайлардың себептері стрессор деп аталады. Стрессорлардың екі түрі бар: физикалық стрессорлар және эмоциялық шиеленісті тудыратын психологиялық күйзелістер.

Күйзеліспен күресудің бірінші қадамы – оның себептерін анықтау болып табылады. Жұмыстан шығып қалу, жақын адамынан айырылып қалу және ажырасу күйзеліске әкеп соқтырады. Күйзелістің себептерін екі категорияға бөлуге болады: бақылауға келетін себептер және бақылауға келмейтін себептер. Жалпы күйзелісті басқару үшін келесі кеңестерді ұсынамыз:

• қаржы мәселелері бюджетті дұрыс жоспарлау арқасында шешіледі;
• ұйқының жеткіліксіздігін бос ойын-сауық пен қажетсіз істерден бас тарту нәтижесінде толтыруға болады;
• технологиялық күзеліспен гаджеттерді өшіру арқылы күреседі;
• қатты шаршамау үшін еңбек және демалыс тәртібін сақтаған жөн;
• тұлғааралық жанжал болмау үшін қарым-қатынасты жақсарту қажет;
• айналадағы адамдардың сынауына ренжімеу үшін жағдайларды сараптай біліп дұрыс қабылдауды үйрену керек;
• ауыруды уайымдау үшін дер кезінде көмекке жүгіну қажет;
• жұмыс көп болғанда уақытты дұрыс жұмсап, маңызды бағыттарды анықтау қажет.

Релаксация әдістерін пайдалану – күйзелісті басқарудың маңызды компоненті болып табылады:

• жүрек соғу жылдамдығын төмендету арқылы;
• қан қысымын төмендету арқылы;
• тыныс алу жиілігін төмендету арқылы;
• бұлшықетке қан ағынын арттыру арқылы;
• бұлшықеттерге күш түсіруді және ауырсыну сезімін төмендету арқылы;
• зейінді жақсарту арқылы;
• ашу және эмоциялық жабырқауды азайту арқылы;
• өзіне деген сенімділікті және жағдайды бақылау қабілеттілігін арттыру арқылы.

Өзге де релаксация әдістері бар: йога; музыка тыңдап, одан рақаттану; физикалық жаттығулар; медитация; гипноз; массаж.

Алматы қалалық салауатты өмір салтын қалыптастыру орталығы