Нұр-Сұлтан
Қазір
0
Ертең
5
USD
424
-1.11
EUR
498
-0.80
RUB
5.82
-0.03

Жеңілдікті ипотека мен БЖЗҚ ақшасы тұрғын үйді қолжетімді ете алмады – сарапшылар

Тұрғын үй бағасы мен олардың өсу қарқыны тіпті инфляция деңгейінен асып түседі, ал қазір жылжымайтын мүлікке тек ауқатты адамдар ғана қол жеткізе алады. Тіпті жеңілдетілген мемлекеттік бағдарламалар да көмектеспейді. Оның үстіне, мұндай қаржыландыру қиыншылықтарға толы.

Қазақстан қаржыгерлер қауымдастығы (ҚҚҚ) 2021 жылғы тамыз айындағы жағдай бойынша Қазақстанның құрылыс саласына шолу жасады.

Көбірек салып – аз сатуда

Сарапшылардың пікірінше, негізгі үрдіс нарықтық несиелендірудің айтарлықтай баяулауы болып табылады. Нарықтық несиелердің шыңы 07-08 жылдары болды, бірақ содан бері үш есе төмендеді. Ал құрылысқа несие қоржыны 2,4 есе қысқарды.

Алайда, құрылыс компаниялары үкіметтің тікелей қаржыландыруымен өсуде. Осының салдарынан мемлекеттік ипотекалық бағдарламалар бойынша мөлшерлемелер салыстырмалы түрде төмен. Бұл сондай-ақ құрылыс секторының өсуін ынталандырады. Сарапшылар «тұрғын үйді пайдалануға беруді ұлғайтуға жеке құрылыс салушылар негізгі үлес қосады» деп түсіндірді.

Алайда, құрылыстың көп болуына қарамастан, тұрғын үй нарығында тікелей сату көлемі төмендеуде

Бұған дейін «қазіргі көлем 2021 жылдың ақпан айынан бергі ең төменгі деңгейде болды» деп жазған болатынбыз. Содан кейін нарық «зейнетақы ақшасымен» байыпты түрде жанданды, онымен азаматтар жылжымайтын мүлікті сатып ала бастады. Бұл үрдіс бүкіл республика бойынша шамамен бірдей болды, бірақ қарқыны аймаққа байланысты өзгерді.

Көпшілігі үшін баспанаға қол жеткізу әлі қиын

ҚҚҚ сарапшылары нарықтық несиелеуді шектейтін бірнеше жағдайларды атады:

  • 1м2 тұрғын үй салу шығындарының салыстырмалы түрде ашық еместігі
  • сектордағы тарихи қарыздың нашар болуының жоғары деңгейі
  • кепілдік берілген жағдайда құрылыс компаниясының дефолты кезінде оның мүлкіне КЖК-ның басым құқығы

Сонымен қатар, тіпті мемлекеттік бағдарламалар бойынша несиелеу бәріне бірдей қол жетімді емес. Оның үстіне, белгілі бір «табалдырыққа» жеткен азаматтар ғана зейнетақы ақшасын қолдана алады. Халықтың көпшілігі үшін тұрғын үйге әлі де қол жеткізу қиын.

– Инфляция мен депозиттердің кірістілігінен асатын жылжымайтын мүлік бағасының екі таңбалы өсімі табысы жоғары азаматтар үшін тұрғын үйге инвестициялық сұранысты ынталандырады,

табысы төмен азаматтар үшін ипотекалық мемлекеттік бағдарламалар бойынша төмен мөлшерлемелердің әсерін нивелирлей отырып,

– дейді авторлар.

Құрылыс нарығындағы қауіп

Сарапшылардың пікірінше, бұл «нарықтық қатынастарды алмастыратын» үкіметтің қаржысы.

Нәтижесінде тұрғын үй секторы мемлекетке үлкен тәуелді болды

Ал республикалық бюджет тапшылығы ұлғаятындықтан, сектордың ұзақ мерзімді орнықтылығы да мәселе болып отыр.

— Құрылыс секторының, сондай -ақ ипотекалық нарықтың одан әрі дамуы несие берушілер үшін тәуекелдердің жинақталуына және мемлекеттік бюджеттен міндеттемелердің ұлғаюына әкелмеуі тиіс, бұл оны орта мерзімді перспективада тұрақтылық пен теңгерімділікке әкеледі,– деп есептейді авторлар.

Сарапшылар мұндай ынталандыру құрылыс нарығына серпін бергенін растады.

– Бұл ретте саланың қарыз қаражаты ұсынысының ұлғаюына бірқатар проблемалық мәселелер кедергі келтіруде, оның ішінде тұрғын үйдің шаршы метрін салуға арналған шығындардың құндық көрсеткіштерінің айқын еместігі, қарыздың тарихи нашарлығының жоғары деңгейі, тұрғын үй құрылысы аяқталғанға дейін болашақ тұрғындар мен инвесторлардан қаражат тарту және кепілдік беру жағдайында құрылыс компаниясының мүлкіне оның дефолты кезінде ҚТК – ның басым құқығына байланысты қарыздарды қамтамасыз етудің жеткіліксіздігі, — дейді сарапшылар.

Сарапшылар құрылыс материалдары бағасының жоғары құбылмалылығын атап өтті. Соның ішінде (немесе әсіресе) импортталғандар. Шын мәнінде, бұл бұрын салынып жатқан жылжымайтын мүлік бағасының тұрақты өсуінің себептерінің бірі ретінде аталған.

Нәтижесінде, құрылыс шығындарына деген бағаның қатынасы 2019 жылғы деңгейінде қалды.

Осы уақытта Ұлттық статистика бюросы жылжымайтын мүлік бағасы туралы ресми мәліметтерді жариялады.

Бір ай ішінде (2021 жылдың маусым айынан – 2021 жылдың шілде айына дейін) жайлы тұрғын үйді сату бағасы 1,1%-ға, жаңа сатылымдар – 0,4%-ға өсті. Ыңғайлы тұрғын үйді жалдау 0,6%-ға өсті.

Жаңа құрылыстардағы шаршы метрдің орташа бағасы 339 935, қайта сату кезінде — 270 368, ал жалға беру кезінде — 1 775 теңге.

Серіктестер жаңалықтары
© «365 Info», 2014–2021 info@365info.kz, +7 (727) 350-61-36
050013, ҚР, Алматы қ., «Керемет» ықшамауданы, 7 үй, 39 корпус, 472 кеңсе
Қате байқасаңыз, оны белгілеп Ctrl+Enter басыңыз