Нұр-Сұлтан
Қазір
-24
Ертең
-14
USD
435
-0.76
EUR
492
-1.34
RUB
5.56
-0.13

Ұлттық Банк инфляцияның баяулағанын күтеді

133

6 желтоқсанда Ұлттық банк үш рет көтерілгеннен кейін базалық мөлшерлемені 9,75% деңгейінде қалдыру туралы шешім қабылданғанын айтты.

Аталып өткендей, шешім төмендегілерді ескере отырып қабылданды

“жалпы инфляцияның баяулауының байқалған белгілері, сондай-ақ омикрон коронавирусының жаңа штаммына қатысты белгісіздікке және оның инфляциялық процестерге, сыртқы және ішкі сұранысқа әсерін”.

Әлем шоққа оранды

Бағалар бүкіл әлемде өсуде. Бұл ретте Қазақстанның (Қытайдан басқа) барлық сауда серіктес елдерінде инфляция көп жылдық максимумдарда. Мысалы, ЕО мен Ресейде 2021 жылдың қазан айында көрсеткіштер тиісінше 4,4% және 8,1% құрады. Негізгі себеп — проинфляциялық процестердің өсуі, олар бағаны көтере алмайды.

“Бұл карантиндік шаралардың әлсіреуімен, жинақталған жинақтардың көптігімен, сондай-ақ кейінге қалдырылған сұраныстың іске асырылуымен ынталандырылатын жаһандық тұтынушылық сұраныстың тез қалпына келуіне байланысты болып отыр.

Жеткізілімдер мен материалдар тапшылығына байланысты ұсыныс өсімі әлі де сұраныс өсімінен төмен”, — деп атап өтті Ұлттық Банкте.

Сонымен қатар, энергия бағасының өсуі және жаһандық жеткізілім тізбегінің бұзылуы байқалады, олар теңіз порттарындағы жағдайдың біршама жақсарғанына қарамастан, әлі де ковидке дейінгі деңгейден алыс. Сонымен, 2021 жылдың қараша айында Baltic Dry Index қазан айындағы ең жоғары деңгейден төмендеді. Алайда, бұл 2020 жылғы мамырдағы деңгейден алты есе жоғары.

“Жаһандық инфляцияны жеделдетуге азық-түлік бағасының өсуі де қосымша үлес қосады, бұл ұсыныстың төмендеуіне, экспорттаушы елдердегі ауа-райының нашарлауына, сондай-ақ жүк бағасының өсуіне байланысты. ФАО азық-түлік бағаларының индексі қарашада айлық мәнде 1,2%-ға артып, 2011 жылғы маусымнан бергі ең жоғары деңгейге жетті”, – деп атап көрсетеді Ұлттық Банкте.

Халықта сенім аз

Халықтың инфляцияға қатысты болжамдары тарихи максимумда. Қараша қорытындысы бойынша Қазақстандағы жылдық инфляция 8,7%-ды құрады (алайда, бұл қазандағы деңгейден 8,9%-ға төмен). Бұл динамика азық-түлік тауарлары бағасының өсуін 11,3%-дан 10,9%-ға дейін және ақылы қызметтер бағасының 6,9%-дан 6,4%-ға дейін баяулауына байланысты болды. Бірақ азық-түлік емес тауарлардың құны өсті.

“Қарашада жанар-жағармай мен қатты отын бағасының тұрақты өсуі нәтижесінде жылдық азық-түлік емес инфляция 7,8%-дан 8,3%-ға дейін жеделдеді. ЖЖМ тұтыну бағасының жылдық өсімі 22,3% (айлық өсім – 4,3%) құрады: бензин құны 18,4%-ға (2,4%), дизель отыны — 46,6%-ға (14,6%) өсті. Отынның қымбаттауы өндірушілер бағасының өсуі жағдайында орын алады”, – деп атап өтті Ұлттық Банкте.

Ұлттық Банктің бағалауы бойынша соңғы айларда тұтыну бағаларының өсуі 2021 жылғы қарашада 5,6%-ды (қазанда — 7,1%) құрап, маусымдағы ең жоғары мәннен баяулауды көрсетіп отыр.

Бұл инфляциялық процестердің екінші ай қатарынан 4-6% нысаналы дәліз шегінде қалыптасуын білдіреді. Бірақ әзірге оң болжамдар жасауға әлі ерте: желтоқсан мен қаңтардағы динамика маңызды. Алайда, халық бағаның өсу қарқынының төмендеуін күтпейтін сияқты.

“Халықтың инфляциялық болжамдары өсіп, бағаларға қосымша қысым көрсетті. 2021 жылы қарашада инфляцияны сандық бағалау бір жылға 10,8%-ға жетті. Респонденттердің 35%-ы келесі 12 айда бағаның өсуінің жеделдеуін күтуде, бұл бақылау кезінде ең жоғары мәнге айналды. Соңғы айларда инфляцияны қабылдау да жоғары деңгейде сақталып отыр”, – деп мәлімдеді Ұлттық Банкте.

Инфляция шыңы әлі алда

Әзірге нысаналы дәлізге түсу туралы айтылмайды: жыл қорытындысы бойынша Ұлттық Банк 8,5-8,7% ауданында инфляция болжап отыр. Бағалауға сәйкес, азық-түлік емес тауарлар мен қызметтер қазіргіге қарағанда тез өседі. Бірақ бұл азық-түлік бағасының өсуінің баяулауымен өтеледі.

“Ақылы қызметтер құнының қалыпты өсуі болжанып отыр, ол тұрғын үй-коммуналдық реттелетін қызметтер нарығында ағымдағы баға белгілеудің сақталуына негізделетін болады.

Сондай-ақ көмір бағасының болжамды өсуі аясында электр энергиясына тарифтердің одан әрі өсу қаупі бар. Инфляция шыңы 2022 жылдың бірінші тоқсанында болады деп болжанып отыр, содан кейін оның біртіндеп баяулауы байқалады”, — деп болжайды Ұлттық Банк.

Жоғары база әсері

Егер орта мерзімді перспективалар туралы айтатын болсақ, онда алдыңғы бағалаулармен салыстырғанда жоғары сыртқы инфляциялық фон күтіледі. Бұл Қазақстанның сауда серіктес елдерінде инфляцияны арттыру жағына қайта қараумен және сыртқы азық-түлік бағаларының неғұрлым жоғары динамикасымен байланысты.

Бірақ бұл “шығарылымның үзілу траекториясы” есебінен өтелуі керек. Бұл жағдайда мақсатты дәліз нақты болуы мүмкін.

“2022 жылы инфляцияға қарсы ден қою шараларының кешенін іске асыруды жалғастыруды ескере отырып, инфляция 6,0-6,5%-ға дейін біртіндеп баяулауы күтілуде. Инфляцияның төмендеуі 2021 жылы қалыптасқан жоғары базамен қолдау табады.

Сонымен қатар, тауарлар мен қызметтердің жекелеген нарықтарындағы теңгерімсіздіктерге, жаһандық және жергілікті жеткізілім тізбегінің үзілуіне және жоғары инфляциялық болжамдардың сақталуына байланысты инфляцияға қарсы тәуекелдерді іске асыру 2022 жылы инфляцияның болжамды мәнінен жоғары қалыптасуына әкелуі мүмкін”, — деп атап өтті Ұлттық Банкте.

Базалық мөлшерлеме көлеміне келетін болсақ, келесі шешім 24 қаңтарда жарияланады.

Серіктестер жаңалықтары
Көп қаралған
© «365 Info», 2014–2022 info@365info.kz, +7 (727) 350-61-36
050013, ҚР, Алматы қ., «Керемет» ықшамауданы, 7 үй, 39 корпус, 472 кеңсе
Қате байқасаңыз, оны белгілеп Ctrl+Enter басыңыз