Нұр-Сұлтан
Қазір
16
Ертең
21
USD
477
-1.66
EUR
491
-3.52
RUB
7.81
-0.08

Теңге бағамын рубль мен Кремль тапсырысы анықтап отыр — сарапшы

Америкалық доллардың бағамы төмендегенімен, тұтынушылық несиелендірудің өсуі қоғамдағы одан әрі девальвацияны күтуді көрсетуі мүмкін, дейді әлеуметтанушы Тимур Айсаутов. Бұл наурыз-сәуір айларына қарағанда әлдеқайда аз. Соған қарамастан, азаматтар ұлттық валютаға айтарлықтай сеніп отырған жоқ, шетелдік валютаға немесе ұзақмерзімді және қымбат сатып алуларға қаражат салуды жөн көреді.
Ол біздің порталға берген сұхбатында доллар тағы да күшейіп кетуі мүмкін екенін ескертті.

Жағымсыз белгі

— 2022 жылдың басынан бері қазақстандықтарға тұтынушылық кредиттер 2021 — 124 млрд теңгеге қарағанда үштен бірге артық берілді. Неліктен жұрт несие ала бастады? Жарқын болашаққа сенесіз бе?

— Бұл жалғыз көрсеткіштен бәріне баға беруге болмайды. Тұтынушылық кредиттеудің өсуін жалпы экономикалық деңгейге байланыстыра отырып қана бағалау қажет. Егер Тұтынушылық несие экономикалық тоқырау аясында өссе, бұл өте жағымсыз фактор.

Бұл адамдар банктерден ақшаны үмітсіздіктен алады деп айтуға болады, өйткені олардың қаражаты енді жетіспей жатыр деген сөз

Егер номиналды несие көлемі бірге өссе және Ұлттық экономика көлемінің өсуіне пропорционалды болса, бұл бүкіл әлемде қалыпты жағдай. Экономика өсіп келеді деп айту үшін жалақы мен әл-ауқат өсуі керек, тиісінше заңды тұлғалар мен корпоративтік секторды кредиттеу көлемі де өсуі тиіс.

— Ал біз мұнда тек жеке тұлғалар туралы айтып отырмыз.

— Менің ойымша, бұл жерде біз тым көп өсуді байқаймыз. Мен бұрын айтқан пропорционал жоқ. Бұл халықтың әлеуметтік-экономикалық жағдайы нашарлауын көрсетуі мүмкін. Жалпы, бұл жақсы көрсеткіш емес.

— Тағы бір статистика бар: халықтың банктік депозиттерінің көлемі төмендеді, оның үстіне 640 млрд-қа аз, ал кредиттеу бар болғаны 124 млрд-қа өсті.

— Бұл да теріс сигнал. Сірә, бұл халықтың несиелерінің өсуі адамдардың ұлттық валютаға деген сенімінің әлсіреуімен байланысты екенін білдіреді. Тиісінше, олар, әсіресе наурыз және сәуір айларында болған девальвациялық алдау мен дүрбелең жағдайында инфляциядан қорғану үшін қымбат техниканы сатып алуға асықты.

Яғни азаматтар

теңгелік жинақтардан арылып, қаржыны ұзақ пайдаланылатын тауарларға аударады

– теледидарлар, кір жуғыш машиналар, компьютерлер және сол сияқты өнімдер.

Рубль бағамы Кремльден басқарылады

— Яғни, ақша құнсызданады, бірақ музыкалық орталық бағасын ұстап тұр ма? Бірақ сол кезде тауарларды бөліп-бөліп сатып алу, банктердегі тұтынушылық кредиттеуге алаңдамау оңай емес пе еді?

— Шын мәнінде, бөлшек сауда көлемі де өсті. Жалпы, біздің халқымыз қаржы жағынан сауатты емес. Яғни, адам дүкенге келгенде, ол бөліп төлеу мен тұтынушылық несие беру арасындағы айырмашылықты білмейді. Ол сол дүкенде банк менеджерлерінің отырғанын көреді, оларға жүгінеді және кеңес ала береді.

Менің ойымша, бұл айырмашылықты халықтың жартысынан көбі білмейді.

— Ал банктерге бөліп төлеуді ресімдегеннен гөрі кредит беру тиімдірек бола ма?

— Бөліп төлеу де, несиелер де әртүрлі. Біз әртүрлі банктің шарттарын білмейміз, сондықтан олардың кез келгенінде бөліп төлеу несиеден де қымбат болуы мүмкін. Бірақ, әдетте, бұл тиімдірек.

— Сіз наурыз және сәуір айларында девальвациялық күтулердің күшеюі туралы айттыңыз. Инфляциялық күтулерге қатысты да дәл солай болды, өйткені біздің халқымыз пессимистік көзқараста. Қазір қандай? Бәрі де бағаның өсуі мен бағамнан қорқа ма, әлде қорқыныш сейілді ме?

— Қазір мұндай дүрбелең көңіл-күй әлсіреді. Сол кездегі бағам бойынша доллар сатып алғандар да қазір өкініп үлгерді. Содан кейін бұл валюталық әткеншектер көп адамды қатты ашуландырды. Жұрт бағдарын білмейді және ақшасын қай валютамен сақтау керегін түсінбейді.

Алайда, халықтың девальвациялық күтулері төмендегенімен, бұл доллар жоғарғы позицияға орала алмайды дегенді білдірмейді

Керісінше, ол 500 белгісінен оңай асып, содан кейін 430-ға оралуы мүмкін. Біз нақты ештеңе болжай алмаймыз. Бұл

біздің теңге ресейлік рубльге өте тығыз байланысты, ал оның бағамы нарықтық әдістермен емес, жоғарыдан тапсырыс бойынша анықталатынын білдіреді

Олар қандай тапсырыс берсе, сондай бағам болады. Тиісінше, теңгенің ресейлік және америкалық валюталарға бағамы да өзгереді.

Серіктестер жаңалықтары
© «365 Info», 2014–2022 info@365info.kz, +7 (727) 350-61-36
050013, ҚР, Алматы қ., «Керемет» ықшамауданы, 7 үй, 39 корпус, 472 кеңсе
Қате байқасаңыз, оны белгілеп Ctrl+Enter басыңыз