Нұр-Сұлтан
Қазір
-12
Ертең
-6
USD
434
+2.67
EUR
490
+4.01
RUB
5.78
+0.09

Девальвация бола ма? Ұлттық валютаның барлық әлсіз тұстары биржалық шолуда

Қазақстан қор биржасының (KASE) мәліметтерінен көрініп тұрғандай, қазан айында Ресей валютасы бойынша мәмілелер көлемі 4 млрд 542,3 млн рубльді құрады. Қыркүйекпен салыстырғанда 28,4%-ға, абсолюттік мәнде — 1 млрд 799,1 млн рубльге төмендеу байқалады.

Дегенмен, бұл биылғы жылдың үшінші айлық нәтижесі. “Рубльденуге” келетін болсақ, 10 айдағы айналымның өсу қарқыны бойынша Ресей валютасы көшбасшы. Рубльмен мәмілелер көлемі үш есе өсті. Абсолютті түрде — 20 миллиард 868,5 миллион рубль.

Бұл Ресейден импорттың өсуіне байланысты. Ресми деректер бойынша, қаңтар-қыркүйекте ол 24,7%-ға – $12 млрд 125,2 млн-ға дейін өсті, Қазақстаннан Ресейге экспорт көп дәрежеде — 43%-ға, $5 млрд 81,6 млн-ға дейін өсті, бірақ көріп отырғанымыздай, сауда балансы біздің пайдамызға іске аспады. Бұл ретте, Еуразиялық даму банкінің сарапшылары айтқандай, Ресейдің Қазақстанмен саудасындағы рубльдің үлесі 60%-ға бағаланады, теңгеге тек 5%-ы ғана келеді.

Сондықтан Ұлттық Банк Ресеймен және Еуразиялық экономикалық одақ бойынша басқа да серіктестермен есептесулерде теңгенің рөлін кеңейту жөніндегі саясатты неге жүргізбейді деген қисынды сұрақ туындайды. Бұл жалпы елдің барлық сыртқы саудасына қатысты.

Еуро, доллар және юань

Бір қызығы, банкирлер экономиканың “еуроизациясы” туралы айтпайды, дегенмен биыл еуро айналымы айтарлықтай өсті. KASE мәліметтері бойынша, 2,3 есе — 67,3 млн еуроға дейін. Абсолюттік мәнде — 38,6 млн еуроға.

Негізінде, солай болуы тиіс еді, өйткені Қазақстанмен сауда көлемі бойынша Еуропалық Одақ елдері ЕАЭО-дан асып түседі (тиісінше, $21 млрд 718 млн және $18 млрд 536,2 млн). Ресей туралы айтпағанда ($17 млрд 206,8 млн).

Алайда, рубль сияқты, бұл валюта бойынша қазан айында қыркүйек айымен салыстырғанда айналым айтарлықтай төмендеді – 2,9 есе, 1 миллион еуроға дейін, бұл ағымдағы жылдың ең төменгі айлық нәтижесі.

Қытай юані бойынша да қазанда 30% төмендеу байқалды. Бірақ 10 айдағы деректерге сүйенсек, бұл валюта бойынша айналым 36,7%-ға — 1 млрд 506,9 млн юаньға дейін ұлғайды.

Бұл ретте Қазақстанмен сауда көлемі бойынша Қытай $13 млрд 470,4 млн-нан тек Ресейден кейін келеді, сондықтан Ұлттық Банктің неге теңгені есептеулерде және осы бағытта пайдалануды ілгерілетпейтіні түсініксіз.

Биржалық спот-нарықтың негізгі валютасы АҚШ доллары болып қала береді. Ол бойынша айналым қазан айында қыркүйек айымен салыстырғанда 5,8%-ға азайды. Алайда, биыл 10 айда бұл валюта бойынша 20,4%-ға – абсолюттік мәнде $27 млрд 275,7 млн-ға дейін — $4 млрд 622,5 млн-ға өсім қалыптасты.

Жалпы

биржалық спот-нарықта шетел валютасының айналымы биыл 26,1%-ға — 11 трлн 910,3 млрд теңгеге дейін өсті

Долларлық баламада өсім 21,9% — $28 млрд 24,5 млн-ға дейін құрады, көріп отырғанымыздай, бұл өсу қарқыны қазақстандық экономиканы қалпына келтіру қарқынынан әлдеқайда жоғары, ресми деректер бойынша ол 3,5%-ды құрады.

Девальвация белгісі

KASE валюталық своптары нарығында сауда-саттық көлемінің серпіні айтарлықтай өзгерді. Былтыр 10 айдың қорытындысы бойынша 66,3%-ға төмендеген болса, биыл — тек 2,2%-ға, 8 трлн 471,9 млрд теңгеге дейін төмендеді. Сонымен қатар, бұл нарықтағы айналым қатарынан екінші ай өсуде. Қазан айында қыркүйекке тағы 18,8% — $2 млрд 18,8 млн дейін қосылды.

Қаңтар мен ақпанда көрсетілген биылғы айлық максимумдарына дейін қазан нәтижесі алыс болғанымен, своп-нарықтағы айналымдардың артуы көбінесе теңгенің девальвациясынан бұрын болатынын еске салған жөн.

Жақында Ұлттық банк басшысы Ерболат Досаевтың Қазақстан қаржыгерлерінің Конгресінде берген түсініктемесі теңгенің әлсіреуіне айқын бағдар берді. Өйткені, келесі жылы ҚР Ұлттық қорынан ішкі валюта нарығын доллармен молынан қамтамасыз ететін трансферттер айтарлықтай қысқарады деп күтілуде. Бұл Ұлттық Банк пен теңгенің айырбас бағамын айтарлықтай қолдаудан айырады.

Серіктестер жаңалықтары
Көп қаралған
© «365 Info», 2014–2021 info@365info.kz, +7 (727) 350-61-36
050013, ҚР, Алматы қ., «Керемет» ықшамауданы, 7 үй, 39 корпус, 472 кеңсе
Қате байқасаңыз, оны белгілеп Ctrl+Enter басыңыз